असमानतायेचो सोद घेवपी नाफाविरयत खबरां कक्ष सेंटर फॉर पब्लिक इंटिग्रेटीच्या सहकार्यान ही खबर उजवाडाक आयल्या.
न्हाण. स्तर. बायक. केविन हार्टली, ड्र्यू विन आनी जोशू अॅटकिन्स हांकां 10 म्हयन्यां परस उण्या अंतरान मरण आयलें तेन्ना वेगवेगळीं कामां करताले, पूण तांचें आयुश्य उणें करपाचें कारण एकूच आशिल्लें: रंग पातळ करपी पदार्थांतलें रसायन आनी देशभरांतल्या स्टोरांनी विकपाक येवपी हेर उत्पादनां.
दुख्खांत आनी भंयांत ह्या कुटुंबान मिथिलीन क्लोरायड परतून मारपाक आडावपा खातीर आपल्या हातांतलें सगळें करपाची प्रतिज्ञा केली.
पूण अमेरिकेंत कामगार आनी गिरायक संरक्षणाची वायट इतिहास आशिल्ल्यान अजापाची गजाल म्हणल्यार थोड्याच रसायनांक तें नशीब भोगचें पडलां. हार्टली, विन आनी अॅटकिन्स जल्माक येवचे बऱ्याच आदीं ताच्या धुंवराच्या धोक्याची शिटकावणी मेळ्ळी तरी अशें तरेन मिथिलीन क्लोरायड सिरियल किलर जालें. फाटल्या दशकांत एजन्सीच्या कसल्याच हस्तक्षेपा बगर डझनभर, जर चड न्हय जाल्यार तांकां मरण आयलां.
सेंटर फॉर पब्लिक इंटिग्रेटीन केल्ली चवकशी आनी सुरक्षेच्या पुरस्कर्त्यां कडल्यान विनंती केल्या उपरांत निमाणे अमेरिकेच्या पर्यावरण संरक्षण एजन्सींतल्यान रंग काडपी उपकरणांत ताचो वापर चड करून बंदी घालपाचो प्रस्ताव मांडलो.
जानेवारी २०१७ चो काळ, ओबामा प्रशासनाचे निमाणे दीस. त्या वर्सा एप्रीलांत हार्टली, त्या वर्सा ऑक्टोबरांत विन, फुडल्या वर्सा फेब्रुवारींत अॅटकिन्स हाका ट्रम्प प्रशासनाच्या नियमनमुक्तीकरणाच्या उन्मादांत मरण आयलें आनी ट्रम्प प्रशासन नेम सोडपाक सोदता, तांकां जोडपाक न्हय, खास करून पर्यावरण संरक्षण एजन्सींत. मिथिलीन क्लोरायडाचो प्रस्ताव कांयच जालो ना.
पूण अॅटकिन्साच्या मरणा उपरांत 13 म्हयन्यांनी ट्रम्प पर्यावरण संरक्षण एजन्सीचेर दबावा खाला मिथिलीन क्लोरायड आशिल्ल्या रंग पातळ करपी उपकरणांची किरकोळ विक्री बंद करपाचें थारायलें. एप्रीलांत बाइडेनाच्या पर्यावरण संरक्षण एजन्सींतल्यान सगळ्या गिरायक उत्पादनांचेर आनी चडशा कामाच्या सुवातेर ह्या रसायनाचेर बंदी घालपाचो प्रस्ताव मांडलो.
अमेरिकेंत आमी हें क्वचितच करतात अशें सॅन फ्रांसिस्कोच्या कॅलिफोर्निया विद्यापिठांतल्या वेवसायीक आनी पर्यावरण वैजकीचे क्लिनीकल प्राध्यापक डॉ. “ह्यो कुटुंबां म्हजे नायक.”
हे परिणाम मेळोवपा खातीर ते कशे तरेन विसंगती मात करतात, आनी तुमी त्याच कठीण मार्गाचेर आसल्यार तांचो सल्लो पळयात, परिस्थितींत धोकादायक उत्पाद, असुरक्षित कामाची परिस्थिती, प्रदुशण वा हेर धोके आसूं.
“सगलें गूगल करात” अशें ब्रायन विन हांणी सांगलें, जाचो 31 वर्सांचो भाव ड्र्यू हाणें दक्षिण कॅरोलिनांतल्या आपल्या थंड बियर कॉफी शॉपाचें नवनिर्माण करपा खातीर डायक्लोरोमिथेन उत्पादन विकतें घेतलें. “आनी लोकांक एक आवाहन.”
भावाच्या मरणा आदीं दोन वर्सां उजवाडाक आयिल्ले भौशीक चवकशी विशीं ताका कशें कळ्ळें, तज्ञां कडेन संपर्क सादलो आनी किराणां खंय विकतीं घेवचीं ते ह्या मरणांचो सोद कित्याक इतलो कठीण आसा तें सगळें कळ्ळें. (मिथिलीन क्लोरायडाचो धुंवर घरांत जमल्यार घातक आसता आनी कोणेंच विखाशास्त्राची चांचणी करिना जाल्यार काळजाचो आताक येवपाची तांक सैमीक मरणा सारकी दिसता.)
केविनाची आवय वेंडी हार्टली हिचो सल्लो: “शैक्षणीक” हो सोदांतलो मुखेल शब्द. फकत तुमची वाट पळोवपी संशोधनाची पुराय कोर्पस आसूं येता. हाका लागून मत आनी तथ्य वेगळें करपाक मदत जातली अशें तिणें ईमेलांत बरयलां.
बीएमएक्स सायकलाचो फुडलो फोर्क दुरुस्त करपाचो यत्न करतना मरण आयिल्ल्या 31 वर्सां पिरायेच्या जोशूची आवय लॉरेन अॅटकिन्स हिणें युसीएसएफ हॅरिसना कडेन जायते फावटीं उलयलें. फेब्रुवारी 2018 वर्सा तिका आपलो पूत रंग स्ट्रिपराच्या लिटर डब्याच्या कुशीक बेसुमार जावन मेल्लो मेळ्ळो.
हॅरिसनाक मिथिलीन क्लोरायडाचें गिन्यान आशिल्ल्यान तिच्या पुताच्या विखाशास्त्र आनी शवविश्लेशणाच्या अहवालांचो मरणाचे निश्र्चीत कारण जावपाक मदत जाली. ही स्पश्टताय ही कृतीचो घट्ट आदार.
चड करून रसायनांचो संपर्क आयल्यार लोकांक हानी जावपाक कळाव जाता, जाका लागून भलायकेचे परिणाम वर्सांभर दिसूंक शकनात. प्रदुशणाचीय अशीच काणी आसूं येता. पूण ह्या धोक्यांचेर सरकारांनी कितें तरी करचें अशें दिसल्यार शिक्षणीक संशोधन अजूनय एक बरी सुरवात आसा.
तांच्या यशाचो एक मुखेल स्रोत म्हणल्यार हीं कुटुंबां पयलींच रसायनीक सुरक्षेचेर काम करपी आनी एकामेकां कडेन जोडिल्लीं गटां कडेन जोडिल्लीं आसतात.
देखीक, लॉरेन अॅटकिन्साक आतां टॉक्सिन-फ्री फ्युचरचो भाग आशिल्ल्या सेफर केमिकल हेल्दी फॅमिलीज ह्या पुरस्कार गटाच्या मिथिलीन क्लोरायड उत्पादनां विशीं चेंज डॉट ऑर्गचेर एक याचिका मेळ्ळी आनी तिणें हालींच मेल्ल्या पुताच्या सन्मानार्थ ताचेर सय केली. ब्रायन विनान बेगीन हात वाडयलो.
संघटनात्मक वावर तांच्या बळग्यांचो फायदो घेता. ईपीए कडल्यान कारवाय नाशिल्ल्यान, किरकोळ विक्रेत्यांक तांच्या शेल्फांतल्यान उत्पाद काडपाक बाध्य करपा खातीर ह्या कुटुंबांक नव्यान सुरवात करची पडना: सुरक्षीत रसायनां निरोगी कुटुंबांनी अशा कॉलांक जाप दितना “विचार स्टोर” मोहीम सुरू केली.
आनी कॅपिटल हिलाचेर विभागीय नेम तयार करपाची वा लॉबी करपाची भितरली कामगिरी तांकां स्वता सोदून काडची पडना. सुरक्षीत रसायनां निरोगी कुटुंबां आनी पर्यावरण संरक्षण निधी हांकां ह्या मळार तज्ञताय आसा.
MORE: ‘एक भार जिणे खातीर’: एका अभ्यासांत गोरे प्रौढां परस जाण्टे काळ्या लोकांक वायु प्रदुशणाक लागून मरण येवपाची शक्यताय तीन पटींनी चड आसा अशें दिसून आयलां.
हवामान बदलाचेर भास सोदप हीदर मॅकटीर टोनी दक्षिणेक पर्यावरण न्याया खातीर झुजता
“जेन्ना तुमकां असो पंगड एकठांय करपाक मेळटा... तेन्ना तुमचे कडेन खरी सत्ता आसता,” अशें ब्रायन विन हांणी ह्या प्रस्नाचेर सक्रीय आशिल्ल्या आनीक एका गटाच्या सैमीक संसाधन संरक्षण मंडळाची नोंद करून सांगलें.
ह्या संघर्शांत रूची आशिल्ल्या सगळ्यांक तातूंत भौशीक भुमिका करपाक मेळची ना. देखीक, कायम कायदेशीर दर्जो नाशिल्ल्या स्थलांतरीतांक कामाच्या सुवातेर धोक्याची चड धोको आसता आनी दर्ज्याचो उणाव तांकां उलोवप कठीण वा अशक्य जावंक शकता.
विरोधाभास म्हणल्यार ह्या कुटुंबांनी आपलें सगळें लक्ष पर्यावरण संरक्षण एजन्सीचेर केंद्रीत केल्यार ही एजन्सी निश्क्रीय आसूं येता, खास करून ट्रम्प प्रशासनांत.
माइंड द स्टोरांतल्यान किरकोळ विक्रेत्यांक मिथिलीन क्लोरायड आशिल्ले रंग स्ट्रिपर विकले नात असो उलो मारतात. याचिका आनी निशेध कामाक लागले. एक एक करून होम डिपो, वॉलमार्ट सारक्या कंपनींनी थांबपाचें मान्य केलें.
सुरक्षीत रसायनां, भलायकेन भरिल्लीं कुटुंबां आनी पर्यावरण संरक्षण निधी वरवीं काँग्रेसीच्या वांगड्यांक कारवाय करपाक उलो मारतात. कुटुंबाचें चित्र घेवन ते वॉशिंग्टनाक गेले. पत्रकारां कडेन उलयले आनी खबरांपत्रांनी तांकां आनीकय उजो लायलो.
दक्षिण कॅरोलिनाच्या सिनेटरांनी आनी काँग्रेसीचो एक वांगडी स्कॉट प्रुयटाक बरयलें, जो तेन्ना पर्यावरण संरक्षण एजन्सीचो प्रशासक आशिल्लो. एप्रील 2018 वर्सा जाल्ले सुनावणे वेळार प्रुयटाक ह्या विशयाचेर चर्चा करपा पासून फाटीं सरचें अशें काँग्रेसीच्या आनीक एका वांगड्यान सांगलें. हें सगळें ब्रायन विनाच्या मतान मे २०१८ इस्वेंत प्रुयटा कडेन बसका घेवपाची वेवस्था करपाक कुटुंबांक मजत जाली.
ताका पळोवपाक कोणूच वचूंक नाशिल्ल्यान सुरक्षा धक्को बसलो अशें ब्रायन विन हांणी सांगलें. “हें खूपच व्हड आनी पराक्रमी ओज मेळपा सारकें.”
वाटेर कुटुंबां न्यायालयां कडेन वळ्ळीं. तांणी सोशल मिडियाचो वापर करून लोकांक स्वताक धोक्यांत घालचे न्हय अशी शिटकावणी दिली. लॉरेन अॅटकिन्स हार्डवेअर स्टोरांत गेली, तांणी खरेंच मिथिलीन क्लोरायडाचीं उत्पादनां शेल्फांतल्यान काडपाक करतात अशें सांगिल्लें तें केलां काय कितें तें स्वता पळोवपाक. (केन्ना हय, केन्ना ना.)
हें सगळें थकबाकीचें दिसलें जाल्यार तुमची चूक ना. पूण हस्तक्षेप केलो ना जाल्यार कितें जातलें तें कुटुंबांनी स्पश्ट केलें.
लॉरेन अॅटकिन्सान सांगलें, “आदीं कांयच जावंक नाशिल्ल्यान कांयच जावचें ना.”
ल्हान ल्हान जैत गुणाकार जातात. कुटुंब हात सोडना म्हणून एक गजाल दुसरे कडेन व्हरता. चड करून दीर्घकाळ निवाडो करपाची गरज आसता: संघराज्य नेम तयार करप स्वभावीकपणान मंद आसता.
एजन्सी कडेन नेम तयार करपाक जाय आशिल्लें संशोधन पुराय करपाक जायतीं वर्सां वा ताचे परस चड वेळ लागूं येता. हो प्रस्ताव पुराय जावचे पयलीं आडमेळ्यांतल्यान वचचें पडलें. पूण खंयचेय निर्बंध वा नवी गरज काळा प्रमाण ल्हवू ल्हवू दिसपाची शक्यताय आसा.
कुटुंबांक ईपीएची आंशिक बंदी इतले बेगीन मेळपाक मेळ्ळी ती म्हणल्यार प्रत्यक्षांत शेल्फ लावचे पयलीं एजन्सीन हो प्रस्ताव जाहीर केलो. पूण केविन हार्टलीच्या मरणा उपरांत 2.5 वर्सां मेरेन ईपीएचो निर्बंध लागू जालो ना. आनी कामाच्या सुवातेर वापराचो आस्पाव ते करिनात – जशें 21 वर्सांचो केविन कामाच्या सुवातेर बांयत खेळटा.
पूण कोण प्रभारी आसा ताचेर आदारून एजन्सी वेगवेगळे निर्णय घेवंक शकता. ऑगस्ट 2024 वर्सा जावपाचो आशिल्ल्या ईपीएच्या निमाण्या प्रस्तावांत बाथटब रिफिनिशिंग सयत चडशा कामाच्या सुवातेर मिथिलीन क्लोरायड वापरपाचेर बंदी घालतले.
लॉरेन अॅटकिन्स म्हणटा, "तुमी धीर धरपाक जाय. तुमी जिद्दी रावपाक जाय. “कोणाच्याय जिवितांत घडटा, खास करून भुरगीं आसतना तुका तें मेळटा, सध्या घडटा.”
बदल घडोवन हाडप कठीण. तुमकां वा तुमच्या इश्टाक दुखापत जाल्या म्हणून बदल सोदप चड कठीण जावं येता, जरी तातूंतल्यान हेर कांयच मेळना अशें सोयी मेळूंक शकता.
बकल अप करात कारण ही एक भावनीक रेल्वे खंडीत जावपाची आसा अशी शिटकावणी लॉरेन अॅटकिन्स दिता. “लोक म्हाका सदांच विचारतात, भावनीक आनी कठीण आसून लेगीत हांव हें कित्याक करतां? म्हजी जाप सदांच अशी आशिल्ली आनी सदांच आसतली: “म्हळ्यार तुका म्हज्या जाग्यार बसपाची गरज ना. हांव आसां थंय आसपाची गरज ना.”
“तुका अर्दो भाग गमायल्यार कशें दिसता? केन्ना केन्ना म्हाका दिसता ताचें काळीज म्हज्याच दिसा थांबलें,” तिणें सांगलें. “पूण म्हाका कोणाकय ह्या िाटांतल्यान वचचें ना म्हण म्हाका जोशून हारयल्लें कोणाक गमावचें न्हय, आनी हें म्हजें ध्येय, जाय तें करुंक हांव तयार आसां.”
ब्रायन विन, अशेच तरेन प्रेरीत, तुमकां तुमची मॅरेथॉन सोंपपाक मदत करपाक ताण सोडपी सत्र दिता. जिम ताचीच. तुमी तुमचीं भावनां सोडपाचो मार्ग सोदून काडचो पडटलो अशें तांणी सांगलें.
हेर कुटमाच्या आदारान आनी तांणी एकठांय येवन मेळयल्ल्या परिणामांक लागून कार्यकर्तृत्व स्वताक बरे जावपाक लागलां अशें वेंडी हार्टली मानता.
अवयव दाता म्हणून तिच्या पुताचो हेरांच्या जिविताचेर थेट परिणाम जालो. स्टोर शेल्फ आनी सरकारी कार्यालयांनी ताचो दायज आनीक पातळ्ळो तें पळोवन म्हाका खूब बरें दिसता.
“केविनान आनीक जायत्या जाणांक जिवीत वाचयलां आनी फुडल्या वर्सां मेरेन जिवीत वाचयतलें” अशें तिणें बरयलें.
तुमी बदला खातीर धडपडटात जाल्यार सद्याची स्थिती तिगोवन दवरपा खातीर पयशे दिवपी लॉबीस्ट सदांच जिखतले अशें मानप सोंपें. पूण तुमच्या जिविताच्या अणभवांत विकतें घेवंक मेळना अशें वजन व्हरता.
“तुमकां तुमची काणी सांगपाक कळ्ळें जाल्यार, मागीर तो तुमच्या जिविताचो एक भाग, मागीर तुमी तें करूंक शकतात – आनी जेन्ना तुमकां ती काणी सांगूंक मेळटली तेन्ना तुमकां बरें नशीब, लॉबीस्ट” अशें ब्रायन वेनान सांगलें. “आमी एक अतुलनीय आवड आनी मोग घेवन आयल्यात.”
वेंडी हार्टलीचो सल्लो: “तुमचीं भावनां दाखोवंक भियेवंक नाकात.” तुमचेर आनी तुमच्या कुटुंबाचेर जावपी परिणामा विशीं उलोवचें. “फोटोंनी तांकां वैयक्तीक प्रभाव दाखोवचो.”
स वर्सां आदीं कोणेंय म्हणिल्लें जाल्यार, ‘तुमी इतलो मोठ्यान आवाज केल्यार सरकार तुमचें आयकतलें’ अशें लॉरेन अॅटकिन्सान सांगलें. "अंदाज करात? एका मतान फरक पडूं येता. म्हाका दिसता तो म्हज्या पुताच्या दायजाचोच एक भाग.”
जॅमी स्मिथ हॉपकिन्स हो असमानतायेची चवकशी करपी नाफाविरयत खबरां कक्ष सेंटर फॉर पब्लिक इंटिग्रेटीचो रिपोर्टर.